کاله - رضا قربانی
ghorbani1359@yahoo.com
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: رضا قربانی - ۱۳٩٤/۱٠/۱٧

 

آشنایی با صمغ ها و انواع آنها

صمغ چیست؟

صمغ ها گروه بزرگی از پلی ساکارید هایی هستند که بوسیله توانایی شان در تولید محصولاتی با ویسکوزیته بالا در غلظت های پایین مشخص می شوند. تقسیم بندی صمغ ها و موسیلاژ به این دلیل است که اولین بار که آنها را از پلی ساکارید ها جدا کردند محلول آنها حالت لیزی داشت که صمغ (Gum) نامیده شدند و دسته ای دیگر که محلول های آنها حالت لزج و چسبناک داشت موسیلاژ نامیده شدند. اما این ترکیبات پلی ساکاریدی بر حسب تغییرات ایجاد شده در ساختمانشان می توانند به هر دو شکل لیز و چسبناک وجود باشند داشته.

صمغ ها بطور وسیع در صنایع غذایی برای تهیه ژل و به عنوان پایدار کننده و عوامل سوسپانسیون مورد استفاده قرار می گیرند. صمغ ها از منابع مختلفی بدست می آیند و شامل صمغ های ترشحی ، صمغ های جلبکی ، دانه ای ، میکروبی و مشتقات نشاسته و سلولز هستند. تمام این مواد مولکول های هیدروفیلیک دارند که می توانند با آب برای تشکیل محلول های ویسکوز یا ژل ها ترکیب شوند. ماهیت مولکول ها تا حد زیادی بر روی خواص صمغ ها تاثیر می گذارد. مولکول های پلی ساکاریدی خطی فضای بیشتری را اشغال می کنند و ویسکوزتر از مولکول های بسیار انشعابی با همان وزن مولکولی هستند.

ترکیبات انشعابی آسانتر ژل تشکیل می دهند و پایدارتر هستند چون بر هم کنش وسیع در امتداد زنجیرهایشان ممکن نیست. پلی ساکارید های خطی خنثی به آسانی تشکیل فیلم چسبنده روی مواد خشک می دهند و عوامل پوششی خوبی هستند و محلولشان چسبناک نیست. محلول های پلی ساکاریدی انشعابی به خاطر گیر افتادن وسیع زنجیر های جانبی شان چسبناک هستند و محلول های خشک شده آنها به آسانی فیلم تشکیل نمی دهند. پلی ساکارید های خنثی فقط به صورت جزئی بوسیله تغییر PH تحت تاثیر قرار می گیرند و همچنین نمک ها در غلظت کم اثر کمی بر روی آنها دارد. غلظت بالای نمک ممکن است منجر به جدا سازی آب پیوسته و رسوب پلی ساکارید شود. تعدادی از پلی ساکارید ها دارای زنجیره های مستقیم دراز با انشعابات کوتاه هستند. چنین ترکیباتی دارای نواحی پلی ساکاریدی خطی و انشعابی هستند. به عنوان مثال صمغ دانه خرنوب و صمغ گوار از این دسته هستند. تعدادی از صمغ ها دارای مولکول هایی با گروه های کربوکسیل زیاد در امتداد زنجیره ها می باشند. به عنوان مثال پکتین و صمغ آلژینات از این نوع هستند. این مولکول ها در PH های زیر ۳ وقتی گروه های کربوکسیل آزاد تشکیل می شوند رسوب می کنند. در PH بالاتر نمک های فلزی قلیایی این ترکیبات به مقدار زیادی یونیزه می شوند و مولکول را در شکل گسترده و شدیدا هیدراته شده نگه می دارند. این امر موجب ایجاد محلول های پایدار می شود.

فورسلران و کاراگینان مثال هایی برای پلی ساکارید هایی با گروه های اسیدی قوی هستند. این صمغ ها در PH های پایین پایدار می باشند. چون اسید سولفوریک یونیزه نمی شود. خصوصیات صمغ ها را با وارد کردن جایگزین های خنثی مانند : متیل ، اتیل ، هیدروکسی متیل و یا گروه های اسیدی مانند سولفات و فسفات با توجه به نوع کاربرد تغییر دادبه عنوان مثال در سال های اخیر با به کارگیری صمغ سس های سالادی تولید می شوند که در عین برخورداری از کیفیتی خوب اساسا فاقد روغن هستند بنابراین از نظر تغذیه ای در مورد گروهی از افراد ارزشمند می باشند. صمغ ها از منابع مختلفی قابل حصول هستند انواع مختلف صمغ ها دارای کاربرد های مشخصی می باشند. .

صمغ ها هیدروکلوئید هایی هستند که با جذب آب سبب افزایش ویسکوزیته ودر نتیجه پایداری برخی از سیستم های غذایی می شوند از این نظر کاربرد گسترده ای در بسیاری از فراورده های غذایی دارند. علاوه بر این به کارگیری آنها در مواردی اجازه می دهد که بتوان فرمولاسیون یا اجزای تشکیل دهنده یک فراورده غذایی مشخص را به میزان بسیار زیادی تغییر داد.

صمغ ها از منابع مختلفی بدست می آیند و شامل صمغ های ترشحی،صمغ های جلبکی،صمغ های دانه ای ، صمغ های میکروبی و مشتقات نشاسته و سلولز هستند.

تمامی این مواد ملکول های هیدروفیلیک دارند که میتوانند با آب ترکیب شوند محلولهای ویسکوز یا ژل ها تشکیل دهند .ماهیت ملوکول ها تا حد زیادی بر روی خواص صمغ ها اثر می گذارند.

مولکول های پلی ساکاریدی خطی فضای بیشتری را اشغال می کنند و ویسکوزتر از مولکول های بسیار انشعابی با همان وزن مولکولی هستند.

ترکیبات انشعابی آسانتر ژل تشکیل می دهند و پایدار تر هستند  چون بر هم کنش وسیع در امتداد زنجیر هایشان ممکن نیست.

پلی ساکاریدهای خنثی فقط به طور جزئی تحت تاثیر PH قرار می گیرند و هم چنین نمک ها در غلظت کم اثر کمی بر روی آن ها دارند.

غلظت بالای نمک ممکن است منجر به جداسازی آب پیوسته و رسوب پلی ساکارید شود. تعدادی از پلی ساکاریدها دارای زنجیر مستقیم دراز با انشعابات کوتاه است.چنین ترکیباتی دارای نواحی پلی ساکاریدهای خطی و انشعابی می باشند صمغ هایی که دارای کربوسیکل زیاد در امتداد زنجیره ها دارند. در PHهای زیر ۳ وقتی که گروه های کربوسیکل آزاد تشکیل می شود رسوب می کنند.

در PHهای بالاتر نمک های فلزات قلیایی این ترکیبات به مقدار زیادی یونیزه می شوند و بار منفی ایجاد شده مولکول ۱ در شکل گسترده شده و شدیدا” هیدراته شده نگه می دارد و در نتیجه موجب ایجاد محلول هایی پایداری می شود.

فلزات دو ظرفیتی نظیر کلسیم ممکن است بین مولکول های مجاور پل تشکیل دهند که منجر به تشیل پل می شود . اگر مقدار کلسیم زیاد باشد ، رسوب ایجاد می گردد. با جایگزین کردن گروه های یونی یا خنثی در ساختار صمغ ها می توان آن ها را اصلاح کرد.جایگزینی با گروه های یونی از گروه های خنثی اثرات کمتری دارد

تقسیم بندی صمغ ها بر اساس شکل ساختار:

۱)صمغ های خطی: وی‍ژگی های ان عبارتند از افزایش بیشتر ویسکوزیته، تمایل کمتر به تشکیل ژل و تشکیل سریع فیلم مانند صمغ های گزانتان و گوار
۲)صمغ های انشعابی: ویژگی های آن عبارتند از افزایش کمتر ویسکوزیته، تمایل بیشتر به تشکیل ژل و تشکیل کندتر فیلم مانند صمغ عربی

انواع صمغ ها بر اساس بار الکتریکی :

۱)خنثی: کمتر تحت تاثیر و نمک قرار می گیرند مانند خرنوب و گوار و گزانتان
۲)آنیونی: بیشتر تحت تاثیر و نمک قرار می گیرند مانند آلژینات،کاراگینان، عربی

طبقه بندی صمغ ها بر اساس منشا :

۱)دانه ای : خرنوب وگوار
۲)ترشحی: کتیرا و عربی
۳)میکروبی: دکستران، گزانتان، ژلان
۴)جلبکی: کاراگینا، فورسلران، آگار
۵) سنتزی: متیل سلولز،کربوکسی متیل سلولز


انواع صمغ ها عبارتند از:

صمغ عربی یا صمغ اقاقیا (Arabic Gum or Acacia):

به فارسی «ازدوتازی» و به فرانسوی Gomme arabiqu و Gomme Senegal و به انگلیسی Gum Arabic نامیده می شود. صمغی است که از شاخه های آکاسیا به خصوص از Acacia Senegal بر اثر گزش حشرات و برخورد شاخه ها در اثر باد و ایجاد خراش در آنها به حالت طبیعی جاری می شود، ولی عملاً با ایجاد خراش و شکاف با ابزارهای مخصوص به طوری که خراش سطحی باشد و به لایة چوب مرکزی آسیبی نرساند، به دست می آید. در اوایل پاییز پس از فصل بارندگی این صمغ از ساقه و شاخه ها و تنة درخت آکاسیا گرفته می شود. معمولاً در این فصل در سنگال بادی به نام Harmattan از طرف شرق می وزد که هر چه قوی تر باشد سیلان و جریان خروج صمغ را بیشتر می کند.

از نظر رنگ بسته به اینکه صمغ عربی از چه گونه ای از آکاسیا گرفته شده و چه وقت و چطور گرفته شده رنگ آن متفاوت است ولی روی هم رفته هر چه رنگ تیره تر و به طرف قهوه ای باشد، صمغ عربی نامرغوب تر است. نوع تمیز و مرغوب صمغ عربی به رنگ سفید یا سفید مایل به زرد است و قطعات آن به شکل دانه های اشکی و یا تکه های کوچک دنباله دار است، اگر شکسته شود مقطع آن درخشنده و مخطط با خطوط سفید می باشد. صمغ عربی در آب کاملاً حل می شود و محلول چسبناک ایجاد می کند که در اثر الکل قوی و سواستات دو پلمب رسوب می نماید.

 صمغ عربی در آب بسیار محلول است و از محلول هایی که تا ۵۰ درصد حاوی این مواد هستند می توان تهیه کرد. واحد های ساختمانی آن عبارتند از : L- آرابینوز ، L- رامنوز ، D-گالاکتوز و D- گلوکرونیک اسید. صمغ عربی یکی از معدود صمغ هایی است که برای افزایش ویسکوزیته نیاز به غلظت های بالا دارد و به عنوان جلوگیری کننده از کریستالیزاسیون و امولسیفایر استفاده می شود که از این طریق عملا از جدا شدن چربی یا رشد بلورهای شکر در محصولات قنادی یا بلورهای یخ در بستنی جلوگیری می گردد. این صمغ با بعضی ترکیبات و پلی مری غذایی نظیر ژلاتین یا آلژینات سدیم سازگار و مناسب نیست. از این صمغ به منظور تثبیت اجزای طعم زا در سیستم های غذایی نیز استفاده می شود. در این حالت صمغ به صورت لایه ای این اجزا را در بر می گیرد و بدین ترتیب از جدا شدن آنها عمدتا به دلیل فراریت و خشک کردن جلوگیری می کند آرومای انکپسوله شده encapsulated).)

از صمغ عربی در صنایع غذایی به عنوان «پایدارکننده» و در صنعت چاپ به عنوان روان‌کننده در انواع خاصی از جوهر برای چاپ استفاده می‌شود. از کاربردهای دیگر صمغ عربی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • از ترکیبات مهم شربت نوشابه می‌باشد.
  • همچنین در آب نبات و البته در آدامس.
  • در نقاشی از آن به عنوان یک ماده چسبنده در آبرنگ استفاده می‌شود.
  • در صنعت چاپ و داروسازی و لوازم آرایشی نیز از آن استفاده می‌شود.
  • یکی از ترکیبات مهم واکس نیز صمغ عربی می‌باشد.
  • ماده چسبنده تمبرهای پستی نیز از این صمغ می‌باشد.
  • در سیگارسازی نیز به عنوان چسبنده کاغذ سیگار می‌باشد.

ترکیبات شیمیایی صمغ عربی

صمغ عربی از ساقه های گیاهی به نام آکاسیا گرفته می شود ترکیبات تشکیل دهنده صمغ عربی و کتیرا تا حدودی مشابه هم می باشد.از نظر ترکیبات شیمیایی بسته به نوع گیاهی که صمغ عربی از آن گرفته می شود و زمان و نحوة گرفتن ترکیب آن تا حدودی فرق می کند ولی به طور کلی در ترکیب صمغ عربی دو مادة آرابان و گالاکتان وجود دارد که در اثرهیدرولیز آنها دو قند به نام آرابینوز و گالاکتوز تولید می شود.

آرابینوز یک قند پنج کربنی به فرمول خام و گالاکتوز یک قند شش کربنی به فرمول خام است.

صمغ عربی عکس العمل اسید دارد و در آزمایشگاه ترکیبات اسیدی مختلفی از جمله اسید آرابیگ و اسید گومیک از آن به دست می آید.

به طور کلی در ترکیب شیمیایی صمغ عربی، آب ، قندها ، اسیدها ، مواد معدنی و مقدار کمی تان و تانوزید وجود دارد. تانن و تانوزید در موقع خارج شدن صمغ، از پوست ساقه داخل صمغ می شود. به علاوه از صمغ عربی چند دیاستاز به نام های اکسیداز، پروکسیداز، آمیلاز و امولسین یافت می شود.

آلژینات:

آلژینات یک پلی ساکارید خطی می باشد که مصارف گوناگونی از جمله در صنعت غذا ودارو دارد آلژینات تجاری از جلبک های قهوه ای دریایی استخراج می شود اما تولید آن توسط باکتری Pseudomonas putida با استفاده از منابع قندی ارزان قیمت شامل شیره خرما شیره انجیر و ملاس نیز امکان پذیر است. آلژینات ها از اجزای ساختمانی دیواره سلولی الگ های قهوه ای از طبقه فئوفیسه(Phaeophyceae) هستند و دلیل اطلاق این نام به این گروه از صمغ ها این است که اینها از مشتقات اسید آلژینیک هستند. از واحد های ساختمانی B- D- مانورونیک وa- L- گلوکرونیک اسید تشکیل شده اند. نمک های فلزات قلیایی و آمونیاک آلژینات به سهولت در آب گرم یا سرد محلول هستند. اما نمک فلزات ۲ یا ۳ ظرفیتی آنها نا محلول می باشند. آلژینات ها در اثر حرارت منعقد نمی شوند و با سرد کردن نیز تشکیل ژل نمی دهند. ویسکوزیته محلول آلژینات ها با افزایش درجه حرارت کاهش می یابد ولی از نقطه نظر PH فقط به میزان کمی در PH = 4-10 تغییر می کند. آلژینات ها در دما های معمول در حضود مقادیر کمی از کلسیم تشکیل ژل می دهند و در PH =3 این عمل در غیاب کلسیم هم صورت می گیرد.آلژینات خواص ضخامت دهندگی ، سوسپانسیونی ، امولسیفایری ، پایدار کنندگی و تشکیل ژل و فیلم را داراست.

 آلژینات بدست آمده از جلبک، پودری فیبری به رنگ سفید و زرد است. این پودر در تماس با آب به شکل صمغ ژله ای تغییر شکل می دهد و قادر است تا ۲۰۰ برابر وزن خود آب جذب کند.

ویژگی های آلژینات مانند: جاذب و از دست دهنده سریع آب، غیر سمی و بهداشتی بودن، خاصیت ژل و الاستیکی شدن؛ باعث گشته متخصصین ترکیباتی از این پودر تهیه کنند تا در تولید مصارف زیر کاربرد داشته باشد:
* تولید کاغذ و منسوجات
* ضد آب و ضد حریق کردن پارچه
* ژل کننده مایعات
* غلیظ کننده نوشیدنی و غذا
* ساخت بستنی
* صنایع لوازم آرایش و بهداشتی
* داروسازی و لوازم پزشکی

* و به طور گسترده و فراگیر به عنوان مواد قالب گیری دندانپزشکی و اعضای بدن (Lifecasting) مورد استفاده قرار می گیرد.


کاراگینان(Carrageenan) :

کارگینان از گونه های مختلف جلبکهای دریایی قرمز استخراج می شود چندنوع کاراگینان .Lambda و Kappa وIota وجود دارد که ساختمان شیمیایی خواص و موارد استفاده انها متفاوت است استفاده از آنها به قابلیت تشکیل ژل بستگی دارد دو روش برای تولید کاراگینان وجود دارد در روش اولیه کارگینان از راه عصاره گیری علف دریایی درمحلول ابدار بدست می اید دراین روش فرایند بازیافت کاراگینان مشکل بوده و هزینه های تولید ی نسبت به روش دوم بالا بوده است در روش دوم برای شسته شدن هرچیز خارجی از علف دریایی و خروج ترکیبات کاراگینان آن را در محلول قلیا و اب قرار میدهند دراین فرایند کاراگینان خالص از روش رسوب – الکلی و یا روش ژل استخراج و تغلیظ می گردد. تفاله حاصل از این فرایند در پروسه تولید کاراگینان نیمه خالص یا ارد علف دریایی مورد استفاده قرار می گیرد.

از جلبک های قرمز دریایی طبقه Phodophyceae استخراج می شود که به صورت پلی مری از استر سولفاته مولکول های هگزوز است که در آن نسبت سولفات به هگزوز ها در حدود یک می باشد. ۳ بخش ایزوله شده از کاراگینان کاپلا (k) لامبدا و آیوتا کاراگینانمب باشند که به صورت کلی شامل زنجیره های پلی ساکارید شامل گالاکتوز و ۳ و۶ انهیدروگالاکتوز می باشند که می توانند سولفاته باشند و یا زنجیر سولفاته باشند و با پیوند های آلفا (۱- ۳) و بتا (۱- ۴) به طور متناوب برحسب تعداد گروه های سولفاته به هم متصل شده اند.

قسمت سولفات یا آنیونی کاراگینان با پروتئین ها وارد واکنش می شود و به این ترتیب یک کمپلکس کلوئیدی پایدار را به وجود می آورد. کاراگینان می تواند ژل های قابل برگشتی (از طریق حرارت) تشکیل دهد که قدرت آن و دمای ژلاسیون به کاتیون های خاص پتاسیم و آمونیوم بستگی دارد.


(Agar) :آگار

آگار عصارهٔ خشک جلبک‌های قرمز از نوع GELIDIUM است که از الگ دریایی قرمز رنگ از طبقه Phodophyceae بدست می آید که از نظر شیمیایی استر سولفوریک گالاکتان می‌باشد. بشکل قطعات باریک نازک شفاف، یا گرد سفید خاکستری رنگ بی مزه و بی بو است .

 که اجزای اصلی ساختمانی آن B- D- گالاکتوز و ۳ و۶ انهیدرو L- گالاکتوز می باشد. دارای ساختمانی است که از نوع پلی ساکارید ساخته شده است : ۱- آگاروز : پلی ساکاریدی خنثی است که ممکن استاز جزئی تا صفر استر سولفات داشته باشد. ۲– آگاروپکتین : در ساختمان آن ۱۰- ۵ درصد گروه های سولفات وجود دارد. آگاروپکتین متشکل از آگاروز و استر سولفات است که می تواند حاوی اسید D-گلوکرونیک و مقدار کمی اسید پیرویک هم باشد. این صمغ در آب سرد نامحلول است ولی ابتدا در آبجوش آن را حل کرده و سپس در ۳۵ تا ۴۰ درجهٔ سانتی گراد یا کمتر سرد نموده بصورت ژل در می‌آورند. ژل حاصل از صمغ بسیار به حرارت مقاوم بوده و به طور وسیع به عنوان امولسیفایر ، تشکیل دهنده ژل و عوامل پایدار کننده در مواد غذایی مورد استفاده واقع شود. یک کاربرد مشخص آگار استفاده از آن در محیط های کشت میکروبی است. صمغ آگار قوی ترین تشکیل دهنده ژل است که تا کنون شناخته شده است. به صورتی که ژلاسیون در غلظت ۰۴/۰ درصد قابل مشاهده است.


گوار (Guar) :

این صمغ از دانه گیاه گوار بدست می آید و از واحد های B- D- مانوپیرانوزیل که با پیوند های ۱- ۴ به یکدیگر متصل شده اند تشکیل شده است. این واحد به صورت یک در میان به یک واحد D- گالاکتوپیرانوزیل متصل هستند. این صمغ در غلظت های کم تشکیل محلول های ویسکوز را می دهد و غلظت ۳- ۲ درصد آن تشکیل ژل می دهد. این صمغ با پروتئین ها و دیگر پلی ساکارید ها ناسازگاری نشان نمی دهد. صمغ گوار فیلم های قابل انعطاف و با دوام تشکیل می دهد

کاربردهای: Guar Gum

گوار گام بسته به شرایط دمایی مختلف ،مدت زمان خیس خوردن، PH های متفاوت، سرعت پخش سازی پودر در حلال، غلظت کاربردی و مش ذرات گوار میزان رطوبت پذیری ماده فوق در حلال های گوناگون غلظت های متفاوتی را ایجاد می کند.

(بطور معمول ویسکوزیته آن برای محلول ۱%w/v ، ۲-۳٫۵pas یا ۲۰۰۰-۳۵۰۰ cps می باشد .

سهولت استفاده از گوار در صنایع ،به علت پخش و هیدراته شدن سریع آن در آبهای سرد و گرم ، همچنین استفاده از ماده فوق جهت رسیدن به غلظت های مناسب ، بدون حرارت ایجاد لایه فیلم مانند و مقاومت بالا در برابر روغن و چربی ها و حلال ها و گاه افزایش قدرت جذب آب در محصولات و غیره سبب گردیده است تا از این ماده در طیف وسیعی از امولسیفایرها نرم کننده ها و استبلایزرها استفاده گردد .

در ذیل به چند نمونه از کاربرد گوار در صنایع گوناگون اشاره شده است .

۱-صنایع غذایی :کاربرد این ماده در این صنایع به عنوان عامل ژل کننده –ویسکوز دهنده و افزاینده غلظت –عامل کلودینگ و چسباننده و پایدار کننده وگاه جهت حفظ رطوبت موجود در فیبرهای محصول می باشد.

نظیر کارخانجات تولید بستنی – نوشیدنی – عصاره – شیرهای طعم دار – شیر کاکائو – پودینگ – مربا- ژله – نان – بیسکویت – سوسیس – ژامبون – مایونز – ماکارونی و…..

۲-صنایع دارویی : کاربرد این ماده به عنوان عامل سوسپانسیون کننده محلول ها ،عامل چسباننده و متلاشی کننده قرص ها و محصولات جامد می باشد. نظیر کارخانجات تولید کرم، خمیر دندان ،شامپو، نرم کننده و ژل و خمیر ریش و داروهای خوراکی ، صابون مایع و ……

۳- همچنین از این ماده در صنایع کاغذ سازی ،نساجی ، رنگ سازی و ساخت مواد منفجره و حشره کشها و صنعت نفت و پتروشیمی استفاده می شود.

صمغ لوبیای لوکاست (Locust bean Gum):

این صمغ از لوبیای لوکاست یا دانه خرنوب که به طور وسیع در اطراف دریای مدیترانه پرورش می یابد بدست می آید و دارای حدود ۸۸ درصد گالاکتوز و مانوز و ۴ درصد پلی ساکارید های دیگر ، ۶ درصد پروتئین ، ۱ درصد سلولز و ۱ درصد خاکستر است. این صمغ تشکیل فیلم های قابل انعطاف و با دوام را می دهد. از این صمغ برای ایجاد ویسکوزیته و اتصال و پایداری در سیستم های مختلف غذایی نظیر بستنی ، سوسیس ها و غیره استفاده می شود

صمغ لوبیای لوکاست به عنوان بافت دهنده و هیدروکلوئید طبیعی به  منظور ایجاد بافتی نرم ، خامه ای و افزایش مدت ماندگاری در محصولات مختلف از جمله صنایع لبنی و بستنی ، سس و چاشنی ها ، دسرهای منجمد ، ژله و… قابل استفاده می باشد.

تراگاکانت  (Tragacanth):

این صمغ نیز یک صمغ گیاهی است که محصول اصلی گیاه گون است. کتیرا عبارت است از ترشحات صمغی خشک شده حاصل از گیاه آستراگالوس گومی فرا که آن را تحت عنوان گوم تراگاکانت یا گون می شناسند. ماده ای بی مزه و بی بوست و استفاده از آن قدمتی طولانی دارد. در ایران این صمغ کتیرا نامیده می شود. از واحد های ساختمانی اسید گالاکتورونیک ، L- فوکوز ، D- گالاکتوز ، D- گزیلوز و L- آراکبینوز تشکیل شده است. این صمغ حتی در غلظت ۵/۰ درصد در محلول ویسکوزیته زیادی ایجاد می کند و در برابر حرارت نیز مقاوم است.


گزانتان (Xanthan) :

گزانتاگام یا زانتان گام صمغی است که بوسیله تخمیر میکروبی بدست می آید در مواد غذایی به میزان ۰/۰۵ تا  ۰/۵ در صد مصرف می شود.این صمغ پلی ساکارید خارج سلولی است که توسط انواعی از گزانتوموناس تولید می شود. واحد های اصلی سازنده این صمغ گلوکز ، مانوز و اسید گالاکتورونیک می باشند. صمغ گزانتان علی رغم وزن مولکولی زیاد به سادگی در آب سرد و گرم حل می شود و حتی در مقادیر کم محلول بسیار غلیظ تولید می کند. اما در اثر بهم زدن از ویسکوزیته آن کاسته می شود. تغییرات PH اثر چندانی بر روی آن ندارد. این صمغ در انواع مختلفی از نوشابه ها ، کنسرو ها و مواد غذایی منجمد مورد استفاده قرار می گیرد.
کاربرد اصلی زانتان گام غلظت دهنده ، پایدار کننده و افزایش دهنده ویسکوزیته و یکنواخت سازی در مخلوط های پودری و پایداری امولسیون پنیر و نوشیدنی های شیری و- بهبود خواص فیزیکی و ارگانولپتیک پنیر در محصولات لبنی است
گزانتان گام در صنایع غذایی بعنوان غلظت دهنده سس، ماست و سایر فرآورده های لبنی، بستنی و برخی آبمیوه ها نیز بکار میرود که باعث ایجاد محیطی یکنواخت و هموژن شده در مواد غذایی و خوراکی از جدا شده اجزاء مختلف از هم جلوگیری میکند.
صمغ زانتان گام عاری از هر گونه چربی و کلسترول است و به میزان زیادی فیبر دارد که این خصوصیت به تسهیل هضم غذا کمک میکند، همچنین بدلیل کم بودن میزان کالری از گزانتانگام بعنوان یک جایگزین کم کالری برای چربی استفاده می شود ، بعنوان مثال در تولید غذاهای رژیمی مانند بستنی های کم کالری استفاده میشود، از گزانتان گام برای جلوگیری از تشکیل کریستال های یخ در انواع بستنی نیز استفاده می شود

زانتان گام در صنایع دارویی و بهداشتی هم کاربردهای فراوانی دارد. مثلا در ترکیب خمیر دندان ها، رنگ موها و انواع کرم ها و لوسیون ها این ماده مصرف می شود.

زانتان گام در صنایع تولید رنگ و رزین استفاده میگردد همچنین گزانتانگام در حفاری چاه های نفت برای تنظیم رئولوژی محیط کاربرد دارد و گزانتان به همراه بنتونیت در گل حفاری پایه آب مورد استفاده قرار میگیرد که باعث تسهیل رانده شدن قطعات کنده شده توسط دستگاه حفاری میشود.

صمغ کاریا

از شیره ی خشک شده گیاهی به نام Sterculiaurens از تیر ه یSterculiaceae به دست می آید. کاریا صمغی است نامحلول در آب ، اما دارای خاصیت جذب آب که با جذب آب متورم می‌شود و به‌صورت سُل کلوئیدی درمی‌آید. محلول سُل ۳ تا ۴ درصد این صمغ شکل ژل سنگینی دارد که برای تشکیل محلول‌های غلیظ‌تر ، باید آن را تحت فشار بخار آب قرار داد. pH این صمغ ۴/۵ تا ۴/۷ است. این صمغ در واقع تراوشات خشک شده درخت استرکولیا اورنز است که در هندوستان یافت می‌شود. میزان جذب آب توسط این نوع صمغ بستگی به منافذ موجود روی آن دارد. از کارایا به‌عنوان اتصال دهنده و چسب در ساختن چسب‌های غیرطبیعی و نیز در تهیۀ فرآورده‌های نانوائی ، دسرهای منجمد و دیگر فرآورده های غذایی استفاده می‌شود.

این صمغ بی رنگ یا زرد رنگ و نیمه شفاف بوده و در طب سنتی به خاطر خاصیت مسهلی مورد استفاده قرار می گیرد. این صمغ در داروسازی به عنوان عامل امولسیون و سوسپانسیون کننده به مصرف می رسد و به علت خاصیت چسبندگی آن در دندانپزشکی نیز مورد استفاده قرارمی گیرد. علاوه بر این در لوسیونهای پوستی صنایع بافندگی چاپ دار  نیز به مقدار زیاد به مصرف می رسد.

صمغ خرنوب

از قسمت هیدروکلوئید پودر شده ی اسپرم دانه های درخت Ceratunia Siligua از تیر ه ی Leguminosae به دست می آید. در ترکیب این صمغ گالاکتومانان وجود دارد و به عنوان مسهل، ملین و کم کننده ی اشتها در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرد. این صمغ در داروسازی به عنوان ضخیم کننده و پایدار کننده و به هم چسباننده قرصها به کارمی رود و در صنایع دیگری نیز که احتیاج به مواد هیدروکلوئیدی می باشد مورد مصرف قرار می گیرد.

صمغ کتیرا (Tragacanth)

کتیرا (تراگاکانت) صمغ طبیعی است که از بوته گیاه Astragalus گرفته می شود و بیش از ۲۰۰۰ گونه گیاه دارد. این گیاه در جنوب غربی آسیا می روید.۲ گونه تجاری آن A.gummifer labill و A.microcephalus willd  است.

عمده ترین مناطق تولید کننده این صمغ، مناطق خشک و کوهستانی ایران و ترکیه است. مهمترین کشور تولید کننده ی آن ایران است که سالانه حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن صمغ را صادر می کنند.

صمغ کتیرا یک پروتئوگلایکان هتروژن،اسیدی با وزن مولکولی بالا (نزدیک به ۸۰۰۰۰۰ دالتون) است.

در نتیجه ی تجزیه ی این صمغ،آرابینوز، گزیلور، فوکوز، گالاکتوز، رامنوز و اسید گالاکتورونیک همراه مقادیر بسیار کمی نشاسته و مواد سلولزی تولید می شوند.ساختمان شیمیائی و ویژگی های صمغ ، با توجه به محل برداشت و نوع گیاه متفاوت خواهد بود.

صمغ هایی که ویسکوزیته ی بیشتری دارند نسبت فوکوز،گزیلور، اسید گلاکتورونیک و گروه های متوکسی در آن ها بالاست. در حالی که مقدار آرابینوز و بخش های نیتروژنی در آن ها کمتر است.صمغ هایی که ویسکوزیته ی کمتری دارند، آرابینوز و گالاکتوز بیشتری دارند،در حالی که مقدار اسید گالاکتورنیک و گروه متوکسی درآنها کمتر است. صمغ کتیرا،دو بخش دارد که به صورت نمک کلسیم، منیزیم و پتاسیم وجود دارند، یک قسمت مواد قابل تورم در آب(اسید تراگاکانسیک) و قسمت آرابینوگالاکتان محلول در آب که تراگاکانسین نامیده می شود.

قسمت اسید تراگاکانسیک ۶۰ تا ۷۰ درصد صمغ را تشکیل می ذهذ.البته عواملی مثل نوع گونه و منطقه ِ جغرافیایی در مقدار این دو قسمت در صمغ تاثیر می گذارد

 در نمونه های صمغی که از گونه Astragalus microceohalus که مهمترین گونه تجاری در ترکیه است، به دست آمده مقدار کمی پروتئین غنی از اسید آمینه هیدروکسی پرولین دیده شده است که مقدار آن ۴-۳% (وزنی/وزنی) است. در نمونه هایی که از ایران گرفته شده است مقدار پروتئین به ۳٫۴-۰٫۵درصد می رسداین مقدار پروتئین می تواند نقش مهمی در خاصیت امولسیون کنندگی کتیرا داشته باشد.صمغ کتیرا ویسکوزیته را زیاد می کند و در محلول رنگ خوبی ایجاد می کند.

بیشتر مطالعات بر روی microceohalu A. و A.gummifer گونه های مختلف A.kurdicus است و در واقع محموله صمغ کتیرا ما مخلوطی از صمغ را داریم.

صمغ کتیرا عمدتا” به صورت چشمی و دستی درجه بندی می شود. هم چنین تولید کنندگان از ترکیب و درجه بندی بیشتر برای استاندارد کردن ویسکوزیته و رنگ استفاده می کنند.

صمغ کتیرا در غلظت پائین در آب هیدراته  می شود، محلول ناروان ایجاد می کند و در غلظت ۲ تا ۴ درصد خمیر تشکیل می دهد و ویسکوزیته ی محلول یک درصد کتیرا حدودMpas  ۳۵۰۰ است.محلول آن خاصیت پسود و پلاستیک دارد .

و با افزایش نیروی برشی ویسکوزیته ی ظاهری آن کاهش می یابد که برگشت پذیر است . ویسکوزیته ی بالادر نیروی برشی کم ،همراه با دفع بار به وسیله اسید گالاکتورونیک،ذرات ریز را در محلول به صورت سوسپانسیون در می آورد و امولسیون روغن در آب را پایدار می کند.

محلول کتیرا معمولا” اسیدی است و محدوده PH آن ۶-۵ است و ویسکوزیته ابتدائی صمغ وابسته به PH است که در PH بالای ۴ به حداکثر می رسد.

صمغ قبل از افزودن اسید باید هیدراته شود. در مقایسه با هیدروکلوئیدهای دیگر،پایداری آن در برابر اسید خوب است به نظر می رسد این پایداری نتیجه ی جایگیری گزیلوپیرانوز و فوکوپیرانوز است که در برابر اسید ناپایدار هستند در زنجیره های کناری باشد ، به جای این که در اسکلت اصلی در گالاکتو پیرانورونیک مقاوم به اسید قرار بگیرند. بنابراین صمغ کتیرا برای کاربرد در محصولات اسیدی با ماندگاری بالا مثل سس های سالاد مناسب خواهد بود.

با افزودن مقدار کمی صمغ کتیرا به آب کشش سطحی آب سریع پائین می آید. کاهش کشش بین سطوح به وسیله کتیرا امولسیون کردن روغن در آب را آسان می کند و فاز آبی ناروان ، به تشکیل یک امولسیون پایدار کمک می کند.

صمغ کتیرا به دلیل ترکیبی از خواص کاری که در خود دارد، در محدوده وسیعی از مواد غذایی به کار می رود. خاصیت غلیظ کنندگی و پایداری در برابر اسیدیته و نمک مشابه زانتان است و بسیاری از کاربردهای این دو صمغ مشابه است.

خصوصیات دیگر صمغ کتیرا، مانند امولسیون سازی و ویژگی احساس خامه ای در دهان، با دیگر صمغ ها سازگار نیست و کاربردهای ویژه ای خواهد داشت.

کتیرای نوع مرغوب را در داروسازی به عنوان عامل سوسپانسیون کننده گردهای غیر محلول به کار می‌برند علاوه بر این از آن در فرآورده‌های مختلف دارویی برای امولسیون کردن روغن ها و رزین ها نیز استفاده می‌کنند. صمغ کتیرا را در صنعت قرص‌سازی و حب سازی به عنوان به هم چسباننده و در صنایع آرایشی بالاخص در لوسیونها، کرمهای دست و کرمهای بدون چربی به عنوان نرم کننده‌ و امولسیون کننده به کارمی‌برند. همچنین ازآن به عنوان ماده‌ی چسباننده برای دندان مصنوعی استفاده به عمل می‌آید. نوع مرغوب کتیرا در صنعت پارچه‌بافی بخصوص چیت‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پکتین

پکتین یک پلیمر اشتقاقی قندی- اسیدی است که از ساختارهای ژلاتینی گیاهی موجود در میوه‌جات و سبزیجات استحصال می‌شود. اهمیت اقتصادی این محصول به توانایی آن در تشکیل ژل در ترکیب با شکر (قند) و اسید برمی‌گردد. میزان این ماده در هر نوع سبزی و یا میوه با توجه به وزن کل آن از ۱/۰ تا ۴ درصد متفاوت می‌باشد.
سیب و مرکبات عمده‌ترین منابع غنی از پکتین می‌باشند. موقعیت اقتصادی این دو محصول نیز به کشت وفور آنها در مناطق مختلف برمی‌گردد. ضایعات خشک سیب و هم‌چنین پوست مرکبات (خشک و یا تر) به عنوان یکی از محصولات جانبی کارخانجات تولید آبمیوه بوده و به وفور نیز یافت می‌شود.
ساختارهای ژلاتینی در سولهای دیواره‌ای و لایه‌های درون سلولی میوه‌جات موجود می‌باشد. آجرهای به کار رفته در ساخت دیوار را می‌توان نمادی از آرایش قرار گرفتن پکتین در دیواره میوه و سبزی در نظر گرفت.
حداکثر پکتین موجود در میوه‌های نارس یافت می‌شود که پس از فرارسیدن مرحله رسیدن میزان وحتی کیفیت پکتین استحصال شده کاهش می‌یابند. اسید گالاکترونیک اصلی‌ترین بلوک سازنده شیمیایی پکتین موجود در میوه و سبزی می‌باشد که خود جزو گروه پلیمرهای اسید انهیدرو گالاکترونیک می‌باشد. اسیدهای موجود در پلیمر ممکن است به صورت اسیدهای متیل شده دربیایند و یا به شکل اسیدهای آزاد مثل پروتوپکتین ،اسید ژلاتینی، اسید پکتینی و پکتین در بیاید.
پکتین‌ها با توجه به میزان متیل آنها طبقه‌بندی می‌شوند. پکتین با درجه متیل بالا جهت ژلاتینی شدن به شکر نیاز دارد. اما پکتین با درجه متیل پائین برای ژلاتینی شدن نیازی به شکر ندارند. بلکه این نوع پکتین‌ها با یون های فلزی به ویژه کلسیم ترکیب شده و حالت ژله ‌ای به خود می‌گیرند.
اختلاف بین دو پکتین با متیل بالا و پائین در حدود ۲۵ واحد استر می‌باشد. پکتین‌ها در حالت ترکیب با بعضی قندها نظیر آرابینوز گالاکتوز، رامنوز و گسیلوز می‌باشد. میزان این قندها در پکتین تجاری در حدود ۱۰ الی ۱۵ درصد بوده و تحت عنوان مواد ترکیبی و یا قندهای خنثی نامیده می‌شوند. پکتین‌های دارای اسیدهای کربوکسیل خنثی در مقایسه با پکتین‌های ژله ‌ای که کاملاً فاقد هر گونه اسید می‌باشند نامیده می‌شوند.
پکتین از اوایل قرن بیستم به صورت صنعتی تولید شد اما مدتها قبل از آن استحصال پکتین توسط خانمهای خانه‌دار برای ژلاتینی کردن مربا‌ها مورد استفاده انجام می‌گرفت. چه در صنعت و چه در مصارف خانگی پکتین با ویژگی ژلاتینی, تغلیظ کننده و نگهدارنده شناخته شده است. امروزه نیز در صنایع متنوعی نظیر تهیه ماست, شیرینی و نوشیدنیهای اسیدی شیری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول در نظر عموم محصولی طبیعی بوده و از ویژگی های مثبت خوراکی برخوردار می‌باشد.
به دلیل این ویژگیهاست که روز به روز به کاربردهای پکتین به ویژه در صنایع غذایی, دارویی, آرایشی اضافه می‌شود. اعلاوه بر اینها پکتین به دلیل دارا بودن ساختار فیبری و پلی‌ساکاریدی مستقیماً به عنوان کپسول دیجستو مورد استفاده قرار می‌گیرد.
امروزه نه تنها دانشمندان به رابطه مستقیم تغذیه و سلامت پی‌ برده‌اند بلکه مصرف کنندگان نیز به اهمیت ترکیبات غذایی پی برده‌اند. پکتین نیز امروزه به عنوان یکی از افزودنیهای غذایی عمومی محسوب می‌شود. دانشمندان علاوه بر اینکه از پکتین به عنوان کپسول دیجستو استفاده می‌کنند بلکه طی تحقیقات مختلف نقش آن را در کاهش کلسترول خون نیز به اثبات رسانده‌اند.

 خواص و ویژگی های پکتین

پکتین در واقع محصول کربوهیدراته خالص شده است که از بخش آبدار پوست میوه‌ها به ویژه سیب و مرکبات استحصال می‌شود. تمامی میوه‌ها و سبزیجات دارای ساختار پکتین می‌باشند که این ساختار در کنار ساختار سلولزی ویژگی های ساختمانی میوه و سبزیجات و یا به عبارت دیگر شکل ظاهری آنها را تعیین می‌کند.
ساختار اصلی مولکولی پکتین شامل واحدهای اسید گالاکتزونیک و اسید گالاکترونیک متیل استر است که به صورت زنجیره‌های پلی ساکارید خطی در کنار هم قرار گرفته و معمولا نیز بر اساس درجه استری بودنشان طبقه بندی می‌شوند.
در پکتین با درجه متیل استر بالا یا به عبارت دیگر پکتین hm تشکیل گروهای کربوکسیل نسبت به افزایش متیل استر افزایش یافته و بقیه گروه‌های اسیدی کربوکسیلی یا به اسیدهای آزاد تبدیل می‌شوند و یا اینکه تبدیل به نمک هایی مانند آمونیوم, پتاسیم, کلسیم و سدیم می‌شوند. این ویژگی پکتین و هم چنین میزان مفید این نمک‌ها بسته به درجه استری کردن و هم چنین درجه پلیمری کردن تغییر می‌کند.
پکتینی که در آن کمتر از ۵۰% واحدهای اسیدی کربوکسیل تشکیل می‌شوند در واقع میزان متیل استر آن کم بوده و منجر به تولید نوع دوم پکتین یعنی پکتین lm می‌شود. در حالت کلی پکتین lm از پکتین hm و در شرایط اسیدی و یا آلکالینی متوسط حاصل می‌شود. پکتین آمینه نیز از پکتین با درجه استر بالا استحصال می‌شود بدین ترتیب که در مرحله استری زدایی آلکالین از آمونیاک استفاده می‌شود. در این نوع از پکتین حاصله تعدادی از گروهای اسید کربوکسیل باقی مانده به اسید آمینه تبدیل می‌شوند.
خواص مفید پکتین آمینه شده نسبت به میزان واحدهای استر و آمید و درجه پلیمری شدن فرق می‌کند. پکتین تجاری به منظور استاندارد شدن اغلب با شکر مخلوط می‌شود, و حتی بعضی از انواع پکتین‌های موجود در بازار را با محلول بعضی نمکها مخلوط می‌کنند تا ph خون را کنترل کرده و یا اینکه ویژگی های خاص را در آن ایجاد کنند.
میزان و ترکیب پکتین موجود در سبزیجات و میوه‌جات مختلف متفاوت می‌باشد. اکثراً به منظور تولید پکتین تجاری از مرکبات و سیب به عنوان ماده اولیه استفاده می‌شود. پکتین مرکبات از پوست لیمو شیرین, لیمو ترش و به مقدار کمی نیز از پوسط پرتقال و انگور استحصال می‌شود. پوست مرکبات در واقع محصول جانبی حاصل از فرآیند آبمیوه‌گیری بوده و حاوی مقادیر زیادی پکتین با ویژگیهای منحصر بفرد می‌باشد.

پکتین ، نوعی هترو ساکارید است که در دیواره سلول گیاهی یافت می شود. پکتین ها از نظر طرز تشکیل ، طول زنجیره و… بسیار متنوع اند و همچنین در طرز قرار گرفتن مونو ساکارید های تشکیل دهنده ی آن ها ، تنوع زیادی به چشم می خورد. این ماده از تجزیه پرو پکتین به دست می آید که هنگام رسیدن میوه تولید می شود. پکتین بعداً به اسید پکتینیک تجزیه شده و در نهایت تبدیل به اسید پکتیک می شود. در طول انجام این مراحل ، میوه نرم و نرم تر می شود ، چون دیواره های سلول گیاهی به تدریج خراب می شوند.
میوه هایی همچون سیب ، آلو و پرتقال ، حاوی مقدار بیشتری پکتین می باشند ؛ در حالی که میوه های نرم از جمله گیلاس و توت فرنگی مقدار کمتری پکتین دارند.

با قرار گرفتن در محیط اسیدی ، پکتین به ژل تبدیل می شود. از این پدیده در تهیه ی مربا و ژله استفاده می کنند.
از پکتین در تهیه ی قطره های خوراکی ضد سرفه استفاده می شود. چون این ماده قسمت بالایی نای را می پوشاند و مانع گرفتگی هایی می شود که سبب تحریک سرفه می شوند. پکتین گاهی در ماست هم وجود دارد.

نقش صمغ ها در مواد غذایی :

عامل اتصال دهنده سوسیس
کنترل کننده انرژی زایی غذاهای رژیمی
بازدارنده کریستالیزاسیون بستنی و شربت قند
ماده تصفیه کننده آبجو و آبمیوه ها
روکش دهی شیرینی جات
کف کننده بستنی
امولسیفایر سس ها
تهیه کپسول پودر های طعم زا
ایجاد غلاف تهیه غلاف سوسیس ها و پوشش های محافظ
مواد منعقد کننده آبمیوه ها
پایدار کننده بستنی
ایجاد ژله ها سالاد ها و پودینگ ها
شکل دهندگی آبنبات و شیرینی جات
کلوئید های محافظ امولسیون مواد طعم زا
امولسیفایر شیرکاکائو
ترد کننده گوشت عمل آورده شده
ممانعت از آب اندازی پنیر و غذاهای عمل آورده شده
قوام دهنده مربا و سس ها

موسیلاژها

موسیلاژها از فراورده های طبیعی متابولیسم گیاه است و ترکیبات شبیه به صمغ ها دارند و انتظار می رود از هیدرولیز آنها قندها و اسیدها آنها بدست آید .

از موسیلاژها معروف می توان به چند موسیلاژ اسفرزه و موسیلاژ به دانه (بذر میوه ی به) و موسیلاژ ریشه ی ختمی اشاره کرد.

موسیلاژ اسفرزه

از دانه های رسیده و خشک شده گیاه بارهنگ (Plantago Psyllium) بدست می آید اشاره کرد که موسیلاژ بسیار زیادی تولید می کند و در تمام دانه ها و در اپیدرم پوست آنها وجود دارند .

ترکیبات موجود در موسیلاژها دو دسته هستند .۱- ترکیباتی که در آب سرد حل می شوند . ۲- ترکیباتی که در آب گرم حل می شوند .

ترکیباتی که در آب گرم حل می شوند محلولی با ویسکوزیته بالا تولید می کنند که به هنگام سرد شدن آب را به صورت ژله در می آیند.

ترکیبات موسیلاژها اسفرزه:

۱- گزیلوز ۲- آرابینوز ۳- اسید آلدوبیورونیک

موسیلاژ به دانه

به دانه شبیه به دانه سیب است و به علت وجود موسیلاژ درسطح خارجی دانه ها ، دانه ها به هم چسبیده هستند.

ترکیبات موسیلاژ به دانه :

آرابینوز – گزیلوز – مشتقات اسید آلدوبیورونیک

موسیلاژ ریشه ختمی (Marshmallow Root)

این موسیلاژ از گیاه ختمی(Althaea officinalis) بدست می آید (در ساقه های زیرزمینی بیشتر وجود دارد) .

در ریشه ختمی نشاسته وجود دارد که با معرف آن (ید) می توان به مرغوبیت آن پی برد بدین صورت که هرچه میزان نشاسته در آن بیشتر باشد مرغوبیت آن کمتر است(هرچه میزان نشاسته بیشتر باشد با معرف ید رنگ آن آبی تر می شود).

فرق صمغ و موسیلاژ:

صمغ ها فراورده های پاتولوژیک گیاه هستند که در اثر زخمی شدن گیاه مانند نیش حشرات یا شکستگی در اثر عوامل مختلف،شرایط نامساعد مانند خشکی و شکسته شدن دیواره سلولی و.. تولید می گردند.

موسیلاژها فراورده های معمولی و طبیعی متابولیسم گیاه هستند و در داخل سلول شکل می گیرند و همچنین می توانند به عنوان ماده ذخیره ای ، منبع ذخیره آب ویا نقش حفاظتی در دانه های در حال جوانه زدن داشته باشد.

همانطور که ذکر شد این دو ترکیب دارای اجزای مشابه و علت بوجود آمدن آنها متفاوت است.

انواع صمغ ها:  کتیرا – صمغ عربی – صمغ استرکولیا – صمغ گزانتان – صمغ گوار

انواع موسیلاژها: اسفرزه– ریشه ختمی – پوست نارون آمریکایی

رضا قربانی
فرشی از گل به پاس قدوم شما دوست عزیز . رضا قربانی لیسانس صنایع غذایی و کارشناسی ارشد مهندسی صنایع هستم از سال 1381 در صنعت غذا( نوشیدنی و امولسیون سازی) و در حال حاضر در شرکت لبنی کاله امل مشغول به فعالیت می باشم. امیدوارم مطالب موجود که بخشی از سایت های مختلف غذایی و برخی نوشته اینجانب می باشد برای شما دوستان مفید واقع شود .سوالات یا هر گونه نظرات خود را می توانید به ادرس ایمیلم ارسال نمائید . از همراهی با شما بسیار سپاسگذارم.
کدهای اضافی کاربر :